Green Zone / Red Zone
In Gemak, de nieuwste culturele instelling van Den Haag, worden hedendaagse kunst en politiek op uitdagende wijze bij elkaar gebracht. Actuele ontwikkelingen op deze beide gebieden staan centraal in dit gezamenlijke initiatief van het Gemeentemuseum Den Haag en de Vrije Academie, werkplaats voor beeldende kunst. In Gemak wordt werk van eigentijdse, westerse en niet-westerse kunstenaars gepresenteerd en zullen lezingen, discussies en openbare debatten plaatsvinden. Green Zone / Red Zone, de eerste expositie in Gemak, heeft als onderwerp de splitsing of onvrijwillige opdeling van steden als Bagdad onder het mom van veiligheid.
Als gevolg van de aanwezigheid van buitenlandse militairen en (hulp) organisaties is de Irakese hoofdstad Bagdad een verdeelde stad geworden. Er is de onveilige Red Zone en een vermeend veilige Green Zone. Deze scheiding heeft uiteraard vérstrekkende gevolgen, zoals ook in Berlijn het geval was na de bouw van de Muur. Het zorgt voor een nieuwe stedenbouwkundige realiteit: langzaam maar zeker verdwijnt het culturele leven en wordt de publieke ruimte in Bagdad steeds meer onbegaanbaar. De mensen in de Green Zone proberen via veiligheidsmaatregelen de Red Zone buiten te houden, maar het lijkt er juist op dat deze zich, onder meer via internet, verspreidt naar de buitenwijken van Westerse steden als Parijs en Londen of zelfs Den Haag. Dit proces wordt in Green Zone / Red Zone niet alleen benaderd via eigentijdse kunst: in het bijkomende activiteitenprogramma wordt door middel van lezingen, debatten en discussies de link gelegd met onze westerse steden. Zijn wij niet ook allang verdeeld in Groene en Rode Zones?
In Green Zone / Red Zone brengen Irakese en Nederlandse kunstenaars deze situatie ter sprake, net als de aanwezigheid van buitenlandse troepen in Irak en de vraag hoe gewenst en noodzakelijk hun aanwezigheid is. In Memorial to Iraq van de Nederlandse kunstenaar Marc Bijl wordt de ambigue verhouding tussen Irak en de aanwezigheid van de Verenigde Staten weergegeven. Drie levensgrote, driedimensionale sterren die zo uit de Amerikaanse vlag lijken te zijn gestapt, zijn beschilderd in de kleuren van de Irakese vlag. Op één van de sterren is de tekst ‘To serve and protect’ geschreven. Het werk van de Irakese Hana Mal Allah dat op Green Zone / Red Zone is te zien, is wellicht nog ingrijpender. Zij haalt land- en stadskaarten uit elkaar, bewerkt deze tot ze bijna onherkenbaar zijn en maakt er dan een geheel nieuwe kaart van, waarmee zij eigenlijk hetzelfde doet als wat er elke dag in Irak en Bagdad gebeurt.
Naast deze kunstwerken is op Green Zone / Red Zone onder meer werk te zien van Peter Kennard en Cat Picton Phillipps, Adel Abidin, Paul Chan, Rashad Selim, Nedim Kufi en Wafaa Bilal. Het werk van jonge filmmakers van de Independent Film & Television College in Bagdad wordt eveneens vertoond. Daarnaast zal er in het uitgebreide nevenprogramma door middel van lezingen en openbare debatten nader worden ingegaan op kwesties die de kunstenaars aan de orde stellen over veiligheid, onveiligheid en de mate waarin dat in iemands dagelijks leven mag ingrijpen.
Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt dankzij de steun van Kosmopolis Den Haag, het Prins Bernard Cultuur Fonds en het HIVOS – NCDO Cultuurfonds.
Shuhada Bridge © Lujane/ Index on Censorship/ Open Shutters.
Peter Kennard en Cat Picton Phillipps, Presidential Seal, pigment, olieverf, acryl, houtskool, emulsie en papier op krantenpapier; 700 x 270 cm, 2006.